Hz.Yunus, Hz.Irmiya ve Hz.Uzeyr

HZ.İRMIYA

   Bu sayfada iki tevrat peygamberi ve bir de Kur’an peygamberinden bahsedeceğim. İki Tevrat peygamberi Hz.Irmiya ile Kur’an’da da anılan Hz.Uzeyr’dır.Üçüncüsü de Hz.Yunus’tur. Hz.Irmiya, Tevrat’ta onun için 52 bölümlük bir kitap vardır. Bunu izleyen Kitap’ta beş bölümlük Yeremya’nın mersiyeleri başlıklı bir kitap daha vardır. Buradaki uzun öykü kısaca şöyledir: Benyamin ülkesinin kahinlerinden Hilkiya’nın oğlu Yeremya’ya ulaşır. Bundan sonra Babil Kralı Buhtunnasar’ın Kudüs’ü yakıp yıkmasıdır. Mersiyeler ise Keldanilerin ele geçirdikleri Kudüs için yakılmıştır. Bu ağıtlarda Kudüs in insanlarla doluyken şimdi tek başına kalmıştır, diyerek uzun uzun bu acı dile getirilmektedir. En sonunda Allah’a seslenerek neden unutuldukları, neden bırakıldıkları sorulmaktadır.

HZ.UZEYR

   Hz.Uzeyr onun adı Kur’an’da bir kez geçmektedir bu ayette  Yahudiler’in Uzeyr için Hırıstiyanların da  Hz. İsa için Allah’ın oğlu olduğunu ileri sürenler bulunduğunu, bunun kafirlerin sözlerine benzediğini bilerek kınamaktadır. (Tevbe S.30)  Tevrat’taki adı Ezra’dır. Bu adı taşıyan on bölümlük bir kitap bulunmaktadır. Babil Kralı Buhutnnasar, Kuduüs’ü yakıp yıktığı zaman 40 bin kişiyle birlikte Hz.Uzeyr’in babasını ve dedesinide öldürmüştür. Hz.Uzeyr çocuk olduğundan, ayrıca Tevrat’ı okuduğunu bilmediklerinden ona dokunmamışlar, öteki çocuklarla birlikte İsrail’e götürmüşlerdir. Buhutnnasar’ın ölümünden sonra Kudüs onarılmıştır. Öteki İsrailoğulları ile birlikte Kudüs’e dönmüştür. Ancak burada Tevrat yakıdığı için yoktu. Hz.Uzeyr Tevrat’ı okuyup yazdırmıştır. İslam kaynaklarında durum çelişkilidir.Hz.Uzeyr Kudüs’ün yakılıp yıkılışına çok üzülmüştür,Tanrı bunun üzerine Hz.Uzeyr’in ruhunu alarak yıllar sonra Kudüs yeniden onarılıp kurulduğunda Hz.Uzeyr’e gerekse eşeğine can vermiştir. Kur’an’da bir ayette harab olmuş bir kent karşısında adı verilmeyen  biri büyük bir umutsuzluğa ve acıya düşmüştür. Tanrı, o uykuda iken onun ruhunu alır,yüz yıl böyle kalır,yüz yıl sonra onu uyandırır.Bu kişi kısa süre uyuduğunu sanır, kemik yığını haline gelen eşeğinin kemikleri bir araya gelir,eklenir,eklenen kemikler üzerine et giydirilir,içine ruh üflenir,eşek de dirilip kalkar. Allah’ın gücünü gören bu kişi onun her şeyi yapabileceğine inanır (Bakara S.259). Bu ayete dayanarak çoğunlukla Kur’an’da adı verilmeyen bu kişinin İsrailoğulları peygamberlerindenbiri olduğunda İslam yorumcuları birleşir.

HZ.YUNUS

   Hz.Yunus Kur’an’da bir kaç surede geçer: Tevbe,Saffat,Enbiya,En’am. Bunlardan başka birde onun adına Yunus Suresi vardır.Kur’an’da Zin-nun denmektedir,anlamı balık sahibi demektir. Hz.Yunus’un balık karnında kalışına değinilmiştir. Hz.Yunus’un kavmi putlara tapıyordu. Otuzüç yıl kavmini Allah’a inanmaya ve ibadet etmeye çağırmış. Nineva halkı sürekli peygamberlerini yalanladı,küfürlerinde direndi. Hz.Yunus buna daha fazla dayanamayıp dağa çıkmıştır. Gene Allah’tan gelen uyarı üzerine yeniden dönmüştür. Onlara kırk gün süre vermiştir, bu da karşılıksız kalınca bunlara Allah’ın cezasının geleceğini anlayınca oradan ayrılmıştır. Sabah kentin üzerinde siyah bulutlar belirmiş,tüm kenti kaplamıştır.Halk yok olma ile karşılaştığını anlayıp Hz.Yunus’u aramış, ama bulamamışştır.Cebrail, Hz.Yunus’un yanına gidip ona halkına gitmesini söylemiştir..Hz.Yunus bir kaç kez buna karşı koymuş, sonra da kızıp çekip gitmiştir. Oysa halk yola gelmişti. Hz.Yunus bir gemiye bindi. Gemi yalpalanmaya başlayınca bunun nedeni olan günahlı aradı. Hz.Yunus kavminden kaçmakla kendisinin günahlı olduğunu anlar. Gemidekilerden kendisini denize atmalarını ister. Onlar bir peygamberi denize atmak istemezler.Bunun üzerine kura çekilir, kura Hz.Yunus’a çıkar. Bu,bir kaç kez yinelenir. Bunun üzerine Hz.Yunus denize atlar. Bir balık Hz.Yunus’yutar. Hz.Yunus balığın karnında uzun süre kalır. Daha sonra balık Hz.Yunus’u Nineva’ya götürüp orada kıyıya bırakır. HZ.yunus kıyıya bitkin  bir biçimde çıkar. Burada bir bitkinin altında dinlenip toplanır. Tanrı ona kavminin yanına dönmesini buyurdu. Hz.Yunus böylece kavminin yanına döndü. (Enbiya S.87 88 , Saffat S. 140 148, Kalem S. 48 50 )