İLK
İNSAN ADEM
Evrenin
yaratılışında önemli bir kesim ilk insanının yaratılışıydı. Bu
konu bitin kültürlerde çeşitli mitoslarla anlatılmıştır. Bunlardan
biri hem erkek hem dişi olan iki cinsiyetli bir kaynak olarak da görülmüştür.
Mitologyada kadın yanlız değildir, kadında kozmolojik bir ilke vardır.
Kimi kültürlerde ya iki cinsiyetli
yada bir yıl erkek ertesi yıl dişidir. Estonya mitologyasında
olduğu gibi. Atis, Adonis, Dionosis gibi bitkisel tanrılarda iki
cinsiyetlidir. Kibele gibi Yüce Anneler de öyle
Hindistan’da Şiva-Kali
ikilisi tek bir varlık gibi gösterirlir. İran’daki sonsuz zaman tanrısı
Zervan bir ikiz yaratmıştır: Ahura Mazda ve Ahriman iyilik tanrısı
ile kötülük tanrısı.Çinlilerde görülen bu ikilik bir varlıkta
toplanmaktadır. Buna paralel olarak ilk insan
da çoğu mitolojilerde iki cinsiyetliydi. Örneğin İskandinav
mitolojisinde Tuisko gibi. Daha sonra Hindistan’da Yama ile ikizi Yemi,
yada bunların İran ‘daki
karşılıkları Yima ile Yimag ya da Maşiag ve Maşiaynag gibi, Eski
haham öğretilerine göre ilk iki cinsiyetli Adem ile Havva sırsırtaydı,
birbirlerine omuzlarından bağlıydılar. Tanrı bunları ikiye ayırdı,
böylece Havva doğdu. Bir başka öğretiye göre
sağ yarısı Adem, sol yarısı Havva idi, Tanrı bunları ikiye
ayırdı.
Eski kültürlerdeki
örneklere bakarsak tek tanrılı dinlere kaynaklık eden Sümer
mitolojisinde ilk insanın yaratılışı şöyledir: Sümer’de tanrılar
işlerin çoğalması karşısında bu işleri yaptırmak için insanı
yaratmaya karar verirler. Bilgelik Tanrısı Enki’nin buyrultusuyla bütün
tanrıları vareden Deniz Tanrıçası Nammu ile Doğum Tanrıçası
Ninmah ve Enki, sulardaki balçığı kararak insanı varederler. Bunu
kutlamak için şölen verirler, Enki ve Ninmah sarhoş olurlar, Ninmah
balçıktan bir parçayla bir kısır kadın bir hadım erkek, ayrıca
ne oldukları metinden anlaşılmayan altı değişik insan yaratır.
Babilonya mitolojisinde bilgelik Tanrısı Ea’nın oğlu Marduk tanrıların
hizmetinde bulunmak için insanı yaratmaya karar verir. Babasının öğüdüne
göre tanrılara karşı ayaklananların elebaşısı Kingu’nun kanından
Tanrıların işlerini görmesi için insan yaratılır. Burada ilginç
olan insanı yaratırken, bunun suçlu birinin kanından yapılamasıdır,
bu insanoğlunun temelinde günahlılık olduğunu göstermektedir. Bu da
Tevrat’taki insanoğlunun
ilk günahına koşut bir görüştür.
Eski Mısır mitolojisi yeterli kertede karmaşık olduğundan
burada bu ayrıntılara girmeden kısaca değineceğiz ; buna göre insanoğlu
Güneş Tanrısı Ra’nın gözyaşlarından yaratılmıştır. Tanrı
onlar için cennet ve yer yüzü yaratmış, buna engel olan su canavarını
püskürtmüştür. İnsanın burun deliklerinden can vermiştir. İnsan için
bitkiler, hayvanlar, balıklar yaratmıştır. Onlar için her şeyi yapmıştır.
Eski Türkler’de Adem karşılığı çeşitli inançlar vardır.
Onlara göre ilk insanı Tanrı çamurdan yapmıştır. Bu cansız biçime
ruh vermek için göklere gitmiştir. Şeytan bunu kıskanmış, tüysüz
köpeğini onların yanına bırakmıştır. Ona altından tüyler vereceğini
söyleyerek kandırmış, çamurdan biçimleri tek tek almış, onlara tükürüp
hepsini pisliğe boğmuştu. Tanrı dönünce bu duruma üzülmüş, onların
pislik dolu içini çevirmiş ve onları ruh vererek canlandırmıştır.
Yanlız köpeğin dışı tüylü kalmıştır. Ay-Ata ile ilgili yaratılış
söylencelerinde kadın, erkekten sonra yaratılmıştır.Eski Türkler
Adem yerine Yalnguk,insanoğlunada yalnguk-ogli diyorlardı. Yakut Türklerine
ise Adem, hırıstiyan misyonerler yoluyla girmiş olmalı.Yakutlar buna
Adağın derlerdi. Göktürk yazıtlarında ise insan ,kişi-oğul olarak
gecer.Bu arada ilk erkek ve ilk kadın
Yengec burcu ve Başak burcuyla yakından ilgilidir.Yengeç burcu
yazın başına hazirana
rastlar ısınan güneş ile toprak ve su pişmiş böylece Türklerin
erkek ataları olan Ay Ata türemiştir. Bu burcun Ay ile ilgisi vardı. Ağustos
ayının ikinci arısında Başak burcu başlar, güneş sıcaktır,ama
giderek sıcaklığı azalmaktadır, bu burçtaki güneşle de Türkler’in
Kadın Ataları türemiştir.
index